Zastanawiasz się, co może mieć wspólnego z jelitami sen? Okazuje się, że całkiem sporo. Choć zwykle kojarzymy melatoninę – a więc tzw. hormon snu – jedynie z zasypianiem, to faktem jest, że występuje ona także w przewodzie pokarmowym człowieka. I nie pozostaje bez znaczenia dla zdrowia naszych jelit! Porozmawiajmy więc o tym, co właściwie robi tam melatonina, i co łączy sen z mikrobiomem.
Czy melatonina działa tylko w nocy?
Krótka odpowiedź: nie. Choć większość z nas kojarzy melatoninę z tym, że jest hormonem snu (i słusznie!), to organizm produkuje ją również w ciągu dnia – głównie w przewodzie pokarmowym. A dokładniej: w komórkach enterochromafinowych (ECL) śluzówki jelit i w wątrobie. Tam pełni funkcje zupełnie inne niż te związane ze snem. Jakie?
- Wpływa ochronnie na błonę śluzową żołądka i jelit;
- Może wykazywać działanie przeciwzapalne;
- Pobudza wydzielanie enzymów trzustkowych po posiłku;
- Reguluje napięcie mięśni gładkich jelit.
No dobrze, to dlaczego tam właściwie jest i co ją reguluje? Melatonina syntetyzowana w układzie pokarmowym nie podlega rytmowi dobowemu – jej poziom zależy głównie od spożycia pokarmu, nie zaś od światła.
Jak melatonina wpływa na jelita?
Przejdźmy więc do rzeczy. Badania pokazały, że melatonina może chronić błonę śluzową przed działaniem leków (np. aspiryny).Co więcej, dzięki silnym właściwościom antyoksydacyjnym, melatonina ma też związek z ograniczeniem działalności wolnych rodników – a przypomnijmy, że ich aktywność może uszkadzać komórki układu pokarmowego i nasilać stany zapalne.
Czy sen wpływa na melatoninę w jelitach?
Melatonina produkowana w jelitach działa niezależnie od rytmu dobowego. Ale jej ogólnoustrojowe działanie już może wiązać się z jakością snu: zbyt krótki lub przerywany odpoczynek to chociażby zwiększone ryzyko stanów zapalnych czy pogorszona regeneracja błony śluzowej w obrębie przewodu pokarmowego.
Krótko mówiąc – jeśli nie śpisz dobrze, Twoje jelita też na tym ucierpią. A jeśli dodamy do tego fakt, że jelita, nazywane “drugim mózgiem”, są ogromnie wyczulone na nasz stres oraz zmęczenie, wniosek nasuwa się sam – czas na drzemkę!
Jak wspierać jelita przez sen?
Zaznaczmy, że nie chodzi tu o żadne praktyki medytacyjne w czasie snu, a po prostu zadbanie o organizm całościowo. Jeśli lubisz checklisty i planowanie, świetnie się składa – poniżej przygotowaliśmy dla Ciebie propozycje zdrowych nawyków, które możesz wprowadzić do swojej codzienności, by zadbać o układ pokarmowy zaczynając od snu.
- Ureguluj codzienną rutynę – zasypiaj i budź się o stałych porach (tak, także w weekendy!).
- Rozsądnie zarządzaj dietą – nie spożywaj ciężkich potraw niedługo przed snem, za to dostarczaj jelitom zdrowych, odżywczych substancji ze zbilansowanych posiłków.
- Nie uciekaj od światła! No, chyba że niebieskiego. Wystawiaj się na naturalne światło za dnia i unikaj tego niebieskiego pod wieczór.
- Nie zapominaj o błonniku i probiotykach, by dbać o swój mikrobiom!
Źródła:
- https://journals.viamedica.pl/endokrynologia_polska/article/view/34290
- https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/3b774120-43c7-48c8-9d1e-064bb665ab7c/content
- https://openurl.ebsco.com/EPDB%3Agcd%3A8%3A7897544/detailv2?sid=ebsco%3Aplink%3Ascholar&id=ebsco%3Agcd%3A53451559&crl=c&link_origin=none
