Choroby gardła i uszu należą do najczęstszych powodów wizyt u laryngologa – od sezonowych infekcji po przewlekłe dolegliwości wpływające na jakość życia. Wczesna diagnostyka i odpowiednie leczenie pozwalają uniknąć powikłań, a często szybko wrócić do zdrowia.
Najczęstsze choroby gardła
Najczęściej rozpoznaje się ostre zapalenie gardła i migdałków (tzw. angina). Większość infekcji ma podłoże wirusowe i wymaga leczenia objawowego: nawadniania, odpoczynku, leków przeciwgorączkowych i pastylek łagodzących ból. Gdy przyczyną jest paciorkowiec, potwierdzony wymazem lub testem antygenowym, konieczny bywa antybiotyk, co zmniejsza ryzyko powikłań (np. ropnia okołomigdałkowego). U części pacjentów nawracające zakażenia prowadzą do przewlekłego zapalenia migdałków; wtedy rozważa się tonsillektomię. Częstym problemem bywa również zapalenie krtani z chrypką, zwykle po przeciążeniu głosu lub infekcji. Leczenie obejmuje oszczędzanie głosu, nawilżanie i unikanie dymu; jeśli chrypka utrzymuje się powyżej trzech tygodni, konieczna jest laryngoskopia. Objawy nawracającego drapania w gardle, kaszlu i uczucia „guli” mogą też wynikać z refluksu krtaniowo‑gardłowego, który wymaga modyfikacji diety i, niekiedy, leków hamujących wydzielanie kwasu. W przypadku nawracających infekcji warto wykonać wymaz i ocenę nosogardła, zwłaszcza u dzieci z przerostem trzeciego migdałka.
Zapalenia i dolegliwości uszu
Ostre zapalenie ucha środkowego częściej dotyczy dzieci, ale pojawia się w każdym wieku. Typowe są ból, gorączka, czasowe osłabienie słuchu, a niekiedy wyciek – zwłaszcza po samoistnym pęknięciu błony bębenkowej. Leczenie to głównie przeciwbólowe i udrażnianie nosa; antybiotyk wprowadza się przy ciężkim przebiegu lub braku poprawy. Przewlekły wysięk w jamie bębenkowej może wymagać drenażu wentylacyjnego. Z kolei zapalenie ucha zewnętrznego, związane z wilgocią i mikro‑urazami, objawia się bolesnością i świądem; pomaga miejscowy antybiotyk i unikanie wody. Uciążliwe „zatykanie” uszu bywa skutkiem dysfunkcji trąbki słuchowej po infekcji lub w alergii – wówczas sprawdza się leczenie przeciwobrzękowe, ćwiczenia wyrównywania ciśnienia i kontrola laryngologiczna. Profilaktycznie znaczenie ma szczepienie przeciw pneumokokom i grypie, które ogranicza liczbę epizodów zapaleń ucha.
Szumy uszne i niedosłuch
Szumy uszne, piski i dzwonienie bez zewnętrznego źródła potrafią znacząco obniżać komfort życia. Przyczyną bywa nadwrażliwość na hałas, zaleganie woskowiny, przebyte infekcje, choroba Meniere’a, otoskleroza lub starcze osłabienie słuchu. Podstawą diagnostyki są otoskopia, audiometria tonalna i słowna, a w razie potrzeby tympanometria czy badania obrazowe. Leczenie zależy od rozpoznania: od profesjonalnego oczyszczenia przewodu słuchowego, przez farmakoterapię i rehabilitację słuchu, po aparaty słuchowe czy maskery szumów. Kluczowa jest także higiena słuchu – ograniczanie głośności słuchawek, przerwy w ekspozycji i stosowanie zatyczek w hałaśliwym środowisku. U części chorych skuteczne są terapie dźwiękiem i trening uważności, a w przewlekłych, nasilonych szumach – terapia poznawczo‑behawioralna.
Kiedy i gdzie szukać pomocy
Natychmiastowej konsultacji wymaga silny ból ucha z wysoką gorączką, nagłe pogorszenie słuchu, jednostronny wyciek z ucha, trudności w oddychaniu lub połykaniu, a także asymetryczny ból gardła i trudność w otwieraniu ust. Jeśli dokuczają Ci nawracające infekcje, przewlekła chrypka, szumy uszne lub niedosłuch, nie odkładaj wizyty – szybka diagnostyka zapobiega powikłaniom i skraca leczenie. Jeżeli szukasz specjalisty bliżej miejsca zamieszkania, pomocny będzie doświadczony laryngolog lublin, u którego zrealizujesz badania (np. tympanometrię, fiberoskopię) i ustalisz plan terapii dopasowany do Twoich objawów. U dzieci alarmem są także nawracające bóle ucha, osłabione reagowanie na głos i opóźnienie mowy.
